دانلود مقاله کاربرد استخراج با سیال فوق بحرانی در صنایع غذایی
| دسته بندی | صنایع |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 68 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 94 |
استخراج با حلال یکی از قدیمی‌ترین روشهای جداسازی بوده و بدون شک تاریخ استفاده از آن به قبل از میلاد برمی‌گردد. علم استخراج با حلال در طی مدت زمان طولانی، توسعه یافته است و بیشترین پیشرفت در مورد حلالها و سیالهای مورد استفاده در فرآیندهای استخراج بوده است. روشهای استخراجی نظیر، سونیکیشن1، سوکسله2، استخراج با فاز جامد[1] و استخراج مایع-مایع[2] که مدتها پیش ابداع شده‌اند امروزه نیز به همان صورت قبلی جهت تهیه نمونه بکار می‌روند. بعلاوه، روشهای استخراج با حلالهای مایع نظیر سوکسله دارای محدودیت‌های مختلفی همچون آلودگی محیط زیست بدلیل وجود حلالهای دورریز، بازگیری ناقص نمونه‌ها، وقت گیر بودن فرآیند، مصرف زیاد حلال و... هستند. بدین‌ترتیب، محققان به فکر ابداع روش جدید استخراجی افتادند که علاوه بر‌اینکه معایب فوق را نداشته باشد بلکه دارای مزایای چندی نیز باشند. یکی از‌این روشها، استخراج با سیال فوق بحرانی3 (SFE) است که مزیت‌های بسیاری دارد که از مهمترین آنها می‌توانیم به کاهش زمان استخراج و عدم آلودگی محیط زیست اشاره کرد.
فصل اول
استخراج با سیال فوق بحرانی
1-1- تاریخچه
هوگارت1 و‌هانی2 در سال 1879 خواص بی نظیر سیال فوق بحرانی اتانول و تتراکلریدکربن را توضیح دادند. آنها دریافتند که حلالیت‌هالیدهای فلزی در‌این دو سیال خیلی بالاست. در سال 1906 بوخنر3 اعلام کرد که حلالیت مواد آلی غیرفرار در دی اکسید کربن فوق بحرانی ده برابر مقداری است که از مطالعات فشار بخار انتظار می‌رفت. در سال 1958 زهوز4 و همکارانش استخراج لانولین از پشمهای روغنی با CO2 فوق بحرانی را گزارش کردند. نقطه شروع استفاده از سیالهای فوق بحرانی در فرآیندهای صنعتی از کار زوسل5 در انیستیتوی ماکس پلانک در مطالعه زغال سنگ آغاز شد. امروزه‌این سیالها کاربرد فراوانی در اغلب صنایع پیدا کرده‌اند. با‌این حال استفاده از SFE به عنوان یک تکنیک تجزیه‌ای تا دهه 1980 به تأخیر افتاد. در سال 1976 استال6 و شیلز7 سیستم استخراجی میکرو را به همراه کروماتوگرافی لایه نازک به کار بردند. از‌این سال به بعد SFE در حد تجزیه‌ای رشد سریعی کرد به طوری که امروزه‌این سیستم به صورت پیوسته یا ناپیوسته با سیستمهای کروماتوگرافی گازی، کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا و کروماتوگرافی با سیال فوق بحرانی کاربرد وسیعی در آنالیز انواع نمونه‌ها پیدا کرده است بطوریکه در سالهای 1990-1992 بیش از یکصد مقاله در‌این زمینه ارائه شده است.
1-2- خصوصیات و مزایای یک سیال فوق بحرانی
هر ماده‌ای را که در دما و فشاری بالاتر از دما و فشار بحرانی اش قرار گیرد، سیال فوق بحرانی گویند. شکل (1-1) نمودار فاز ساده‌ای است که نقطه بحرانی و ناحیه فوق بحرانی را نشان می‌دهد.
یک سیال فوق بحرانی خصوصیاتی مابین خصوصیات یک گاز و مایع را داراست. آنچه باعث شده تا سیال فوق بحرانی برای استخراج مورد استفاده و توجه قرار گیرد خصوصیات فیزیکی آن است. همانطوریکه در جدول (1-1) مشاهده میشود چگالی سیال فوق بحرانی تقریباً هزار برابر چگالی حالت گازی می‌باشد، بهمین دلیل قدرت حل کنندگی سیال فوق بحرانی بیشتر از گازها و مشابه مایعات است. از طرفی، سیال فوق بحرانی دارای نفوذپذیری زیادتر و ویسکوزیته کمتر نسبت به حلالهای مایع است، این دو عامل انتقال جرم را کنترل می‌کنند و باعث میشود تا SFE خیلی سریع عمل کند.
1- دما و فشار فوق بحرانی پائینی داشته باشد.
2-از نظر سلامتی برای انسان خطرناک نباشد، یعنی آتشگیر و سمی‌نباشد.
3-از نظر شیمیایی بی اثر باشد و درجه خلوص آن بالا بوده و ارزان باشد.
چرا CO2 به عنوان حلال عمومی در استخراج به روش سیال فوق بحرانی انتخاب شده است؟
بهترین حلال برای SFE در استخراج‌ترکیبات طبیعی(غذاها و داروها) CO2 است زیرا یک‌ترکیب خنثی، ارزان، در دسترس، بی بو، بی مزه، دوستدار طبیعت و حلال GRAS است. همچنین در ماده فرآیند SFE با CO2، حلال در ماده استخراج شده باقی نمی‌ماند زیرا که‌این ماده در شرایط طبیعی به صورت گاز می‌باشد. علاوه بر‌این، دمای بحرانی آن است که برای مواد حساس به حرارت شرایط‌ایده آلی را بوجود می‌آورد و به خاطر گرمای نهان پایین آن، انرژی کمی برای جداسازی آن از ماده استخراجی لازم است. نکته دیگر آنکه، انرژی مورد نیاز برای بدست آوردن حالت فوق بحرانی CO2اغلب کمتر از انرژی مورد نیاز برای تقطیر حلالهای آلی تجارتی است. در کل قابلیت استخراج‌ترکیبات با CO2فوق بحرانی بستگی به وجود گروه‌های عاملی ویژه در‌این‌ترکیبات، وزن ملکولی و قطبیت آنها دارد.
برای مثال هیدروکربن‌ها و دیگر‌ترکیبات آلی با قطبیت نسبتاً پائین مثل استرها، اترها، آلدئیدها، لاکتون‌ها، کتون‌ها و اپوکسیدها در CO2 فوق بحرانی با فشار کمتر (100-75بار) قابل استخراج هستند در حالیکه‌ترکیبات با قطبیت بالا نظیر آنهائیکه یک گروه کربوکسیلیک و سه گروه هیدروکسیل و یا بیشتر دارند به ندرت در آن محلول هستند.
برای استخراج دسته خاصی از محصولات از یک حلال کمکی کمک می‌گیرند که موجب افزایش قطبیت CO2 فوق بحرانی می‌گردد. اتانول، اتیل استات و آب بهترین حلالهای کمکی برای استخراج‌ترکیبات غذایی هستند. CO2تجارتی مورد نیاز برای فرآیند SFEرا تقریباً می‌توان از سیستمهای محیط زیستی بدست‌آورد. بعنوان مثال می توان از محصول جانبی صنایع تخمیر یا صنعت کود حیوانی، در استخراج استفاده کرد. بنابراین، استفاده از‌این CO2میزان CO2موجود در جو را افزایش نخواهد داد.
1-3- طرح فرآیندهای سیستم استخراج با CO2 :
در شکل 1-2 و 1-3 شماتیک فرآیند استخراج CO2 فوق بحرانی نشان داده شده است که از مراحل اصلی زیر تشکیل شده است:
1-مرحله استخراج 2-مرحله انبساط 3-مرحله مشروط سازی حلال
همچنین 4جزء دیگر عبارتند از:
1- ظرف استخراج با فشار بالا 2-شیر کاهنده (Term) فشار 3-جداکننده کاهنده (Term)فشار و 4- پمپ افزاینده فشار حلال بازیافت شده.
همچنین دیگر تجهیزات ضروری شامل: مبدلهای حرارتی، کندانسور، ظرف‌های ذخیره سازی، منبع تامین کننده حلال و خوراک می باشد. خوراک معمولاً به شکل خرد شده است که در ظرف استخراج گذاشته میشود و CO2با فشار 350-100بار به داخل ظرف ظرف استخراج تزریق میشود. عصاره حاوی CO2از طریق یک فشار شکننده فشار به جداکننده که حاوی فشار 120-50بار است فرستاده میشود با کاهش فشار، دما و عصاره ته نشین می‌گردد در حالیکه CO2فاقد عصاره به ظرف استخراج برگردانده میشود.
SFEبرای خوراک جامد یک فرآیند نیمه مداوم است به‌این صورت که جریان بصورت مداوم است ولی جریان نیمه پیوسته شدن ظرف استخراج از خوراک به صورت نیمه مداوم یا بچ است برای‌ایجاد جریان نیمه پیوسته در ظرف استخراجها از چند ظرف استخراج بهره می‌گیریم که به نوبت پر و خالی می‌شوند.
1-4 اصول و پایه فاز تعادلی و سیستمهای بحرانی:
...
94 صفحه فایل Word
دانلود تحقیق سیستم تأسیسات سرمایشی و گرمایشی
| دسته بندی | صنایع |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 25 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 26 |
با توجه به اینکه این پروژه در بارة کنترل تأسیسات مکانیکی و به صورت خاص کنترل تأسیسات HAC است پس لازم دانستیم که نخست توضیحی دربارة این سیستم ها بدهیم و سپس به نحوة کنترل این سیستم‌ها در فصول آینده بپردازیم.
هدف سیستمهای سرمایشی و گرمایشی برآورده کردن نیازهای گرمایشی و سرمایشی کاربران یک ساختمان است
سیستم‌ها عبارتند از:
- سیستم حرارت مرکزی (شامل: بویلر (Boiler) ، منبع انبساط و . . . . )
- سیستم سختی گیری از آب
- سیستم کدی اپرتور
- سیستم تولید آب سرد (شامل چیلر، پمپها و برج خنک کننده و . . . . )
- سیستم تولید هوای گرم و سرد برای مصرف کننده (هوا سازها)
- این سیستم‌ها به تفصیل در همین فصل مورد بررسی قرار می‌گیرد.
در انتهای این فصل نیز نحوة ارتباط این سیستم ها با یکدیگر توضیح داده میشود.
سیستم سختی‌گیری از آب
سیکل مورد استفاده در تأسیسات سرمایشی و گرمایشی یک سیکل بسته است بدین معنا که سیالی که در این سیستم وجود دارد، مورد مصرف قرار نمی‌گیرد بلکه فقط نقش مبادله کنندة‌گرما و سرما را بر عهده دارد سیال مورد استفاده در این سیستم آب است که نقش تبادل کننده گرما و سرما را بر عهده دارد علت استفاده از سیکل بسته این است تا با عملیاتی که بر روی آب انجام میشود میزان مواد رسوبی و اکسیژن آب را گرفته شود در نتیجه عمر دستگاهها افزایش یابد.
برای رسوب گیری از دستگاهی به نام سختیگیر آب استفاده می‌کنند.
اغلب رسوبی که از آب تشکیل میشود مادة است که با استفاده از دستگاه سختیگیر از آب زدوده میشود آبی که سختی گیری شده است فقط برای سیستم‌ها جسته مورد استفاده قرار می‌گیرد و مناسب برای مصرف در ساختمان نیست زیرا اولاً املاح آن از آب حذف شده است و ثانیاً دیگر برای مصارفی مانند شست‌و شو مناسب نیست زیرا صابون در آب سختی‌گیری شده کف نمی کند.
این دستگاه برای سختی‌گیری از مواد رزینی استفاده می‌کند بدین شکل که آب را از فیلترهای رزینی عبور می‌دهند و آب در عبور از فیلترهای رزین سختی خود را از دست می‌دهد و همچنین نهایت از شش سیلسی با دانه‌بندی های مختلف عبور می‌دهند در عبور از شش سلیس نیز از آب جدا می‌گردد و بدین ترتیب سختی آب گرفته میشود.
بعد از مدتی دستگاه‌های سختی گیر به علت رسوب هایی که در روی فیلتر رزینی آن تشکیل شده است کارایی خود را دست می‌دهد و برای رسوب زدایی از آن محلول آب نمک که با فشار به فیلتر رزینی می‌پاشند استفاده می‌کنند که البته این کار با استفاده سیستم تزریق مواد شیمیایی صورت می‌پذیرد.
دستگاه دی ایرتور
همان‌طور که در بخش پیشین توضیح داده شد سیکل تأسیسات یک سیکل بسته است و سیالی در آن استفاده میشود آب است و همچنین دستگاه‌های مورد استفاده در تأسیسات مکانیکی اغلب از آهن ساخته شده‌اند.
برای جلوگیری از رنگ‌زدگی و خوردگی دستگاه ها از آب بدون اکسیژن و گازکربنیک برای سیستمهای تأسیسات استفاده می‌کنند بدین معنی که توسط دستگاه‌های دی ایوتور DE-AERATOR اکسیژن و گازکربنیک محلول در آب را جدا می‌کنند و آب بدون اکسیژن و گاز کربنیک را به طرف دستگاه‌های تأسیساتی می‌فرستند.
...
26 صفحه فایل Word
دانلود تحقیق برای درس اصول تعمیر و نگهداری
| دسته بندی | صنایع |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 17 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 31 |
انواع پمپ های هیدرولیکی
پمپ هایی که در هیدرولیک روغنی کاربرد دارند به 3 گروه اصلی زیر تقسیم می شوند :
- پمپ های چرخ دنده ای
- پمپ های پره ای
- پمپ های پیستونی
پمپ های چرخ دنده ای شامل دو چرخ دنده می باشند . این چرخ دنده ها با همدیگر جفت شده و زمانی که یکی از آنها توسط عاملی به گردش در می آید ، دیگری را نیز می گرداند . این پمپ از نوع جابجایی مثبت بوده و میزان دبی آنها را می توان با تغییر سرعت گردش محور محرک تغییر داد . دبی یا بازدهی این پمپ ها عمدتاً به دقت و تماس مناسب سطوح دنده های درگیر (آب بندی سطوح دنده ها) بستگی دارد .
پمپ های دنده ای را می توان به انواع مختلف تقسیم کرد .
الف : پمپ های چرخ دنده ای ساده
فشار تئوریک در پمپ های چرخ دنده ای ثابت در نظر گرفته می شود . منظور از فشار تئوریک این است که در عمل در اکثر پمپ های چرخ دنده ای امکان بروز نشت داخلی روغن و لغزش سطوح دنده ها وجود داشته که این خود موجب کاهش فشار می گردد . بدین ترتیب بازده این قبیل پمپ ها می تواند تا 5 در صد کاهش یابد . متداول ترین این پمپ ها متشکل از یک چرخ دنده است که مطابق شکل (1 )درون یک محفظه جاوی دریچه ورود و خروج روغن قرار می گیرند . یکی از چرخ دنده ها متصل به شافت محرک می باشد . با چرخش چرخ دنده اول در جهتی که در شکل مشخص شده است حرکت چرخ دنده دوم در خلاف جهت آن امکان پذیر می گردد . محفظه مکش به مخزن روغن متصل است . چرخش چرخ دنده ها باعث ایجاد خلاء شده و فشار منفی حاصل و نیز فشار اتمسفر بر سطح روغن در مخزن سبب جریان روغن از مخزن به بیرون می شود . عمل مکش روغن از طریق دریچه ورودی به اجراء در آمده و پس از عبور از محیط هر چرخ دنده ما بین فضای بین هر دندانه ها و پوسته مستقر می گردد . بدین ترتیب روغن با فشار از دریچه خروجی جریان پیدا می یابد .
مجدداً دنده ها در گیر شده و روغن را از خانه های چرخ دنده جابجا می کنند . دنده های در گیر مانع جریان روغن از محفظه پر فشار به طرف محفظه مکش می گردند . دنده ها قبل از خالی شدن کامل خانه ها ، راه آنها را می بندند . بدین ترتیب فشار زیادی در خانه ها ایجاد می شود که موجب شدت و ضربان کار می گردد . فضای آزاد ما بین سر دنده ها و پوسته باید در حداقل ممکن باشد . دقت در ساخت و پرداخت صحیح دندانه موجب آب بندی مطلوب پمپ شده و از بازگشت روغن به دریچه ورودی جلوگیری می کند . چنانچه روغن حاوی ذرات خارجی باشد موجب وقوع خوردگی در چرخ دنده ها و پوسته شده و در نتیجه راندمان پمپ کاهش می یابد . عمل تصفیه روغن از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و با به حداقل رسانیدن مقدار ذرات خارجی در مدار هیدرولیکی می توان طول عمر دستگاه هیدرولیکی را افزایش داد . پمپ های استاندارد دنده ای برای کار در فشارهای بیش از 80 bar و فشار ماکزیمم در حدود 100-120bar مورد استفاده قرار می گیرند .
نموه دیگری از پمپ های چرخ دنده ای نوع دندانه داخلی آن است . این قبیل پمپ ها تا فشار 100 bar را به سهولت تامین می کنند . فضای باز ما بین دو چرخ دنده داخلی و خارجی (حد فاصل دریچه های ورودی و خروجی) توسط زائده ای ثابت مطابق شکل آب بندی می شود تا فشار مورد نظر تامین گردد . مکش روغن از طریق دریچه ورودی به مرحله اجراء در آمده و پس از عبور از فضای بین چرخ دنده ها از دریچه خروجی جریان می یابد .
ب) پمپ های چرخ دنده ای حلزونی
در شکل (3 )نمونه ای از یک پمپ چرخ دنده مارپیچی (حلزونی) نشان داده شده است . پمپ های دنده ای مارپیچی دارای دو و یا همانگونه که در شکل مشاده می شود حاوی سه دنده مارپیچی (حلزونی ) می باشند که یکی از دنده ها چپ گرد و بقیه راست گرد هستند . با طراحی مناسب گام دندانه های حلزونی یکدیگر و بدنه محفظه را پوشش می دهند . دنده حلزون مرکزی توسط یک محور به حرکت در می آید و این حرکت دورانی را به سایر دنده های حلزونی منتقل می کند . دو دنده حلزونی خارجی به همراه بدنه محفظه و دنده حلزون محرک مجموعاً محفظه ای بسته ای را تشکیل می دهند . محفظه مزبور به طور پیوسته در جهت محوری از طرف مکش به طرف دریچه پر فشار انتقال می یابد .
نتیجه این دوران ایجاد جریانی یکنواخت و بدون سر و صدا در پمپ می باشد . بدین ترتیب پمپ های دنده حلزونی در مواردی که ایجاد حرکت یکنواخت توسط سایر پمپ ها در اثر وجود ضربه تولید اشکال می نمایند بکار می روند .
ج ) پمپ های پره ای
...
31 صفحه فایل Word
دانلود مقاله طراحی صنعتی و عوامل انسانی
| دسته بندی | صنایع |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 3982 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 55 |
طراحی صنعتی و عوامل انسانی:
مرکز تحقیقات با داشتن یکی از پیشرفته ترین و مجهز ترین استودیو های طراحی صنعتی موجود، قادر است نمونه هایی با ابعاد یک به یک تهیه نماید ونیز با بهره گیری از نرم افزار کامپیوتر می تواند به هر طرحی جامع عمل بپوشاند. تحلیل وارزیابی تطابق طرح مورد نظر با جنبه های انسانی واستانداردهای مربوط به آن از جمله فعالیت هایی است که در این مرحله انجام می پذیردودر نهایت طرح مورد نظر بایستی با استفاده از نرم افزارهلی دقیق مهندسی که دقت و منظور طراح را یکجا تامین نماید به مدل سه بعدی تبدیل گردد.
طراحی مفهومی:
این قسمت از فرایند طراحی چیزی نیست به جز مجموعه ای از ارزیابی ها و تحلیل هایی که به راه حل های مهندسی همراه با در نظر گرفتن موضوعات مربوط به تولید و امنیت ودیگر پارامترهایی که برای محصول در نظر گرفته شده است، می پردازد.طراحی مفهومی می تواند به عنوان اساسی ترین بخش هر فرایند طراحی در نظر گرفته شود، زیرا پایه و اساس هر طرحی در این مرحله گذاشته می شود. مرکز تحقیقات ایران خودرو مجرب ترین افراد متخصص را در این زمینه به کارگرفته است.علاوه بر متخصصین داخلی، همکاری و همراهی با پیشرفته ترین مراکز مهندسی دنیا با هدف انتقال فن آوری از اولویت های این مرکز می باشد.بهره گیری درست از فن آوری های شبیه سازی، طراحی، تولید ومهندسی به کمک کامپیوتر باعث افزایش سرعت ودقت در فرایند طراحی گشته است.مهندسی فرایند های همزمان و کارگروهی از دیگر عوامل بسیار مفید در کاهش مشکلات طرح در مراحل بعد می باشد.پس از نهایی شدن طرح اولیه، طراح بایستی آنرا با جزئیات کامل وبا درنظرگرفتن فرآیندهای تولید، موضوعات و اهداف کیفی و دیگر اهدافی که در سر دارد قطعی نماید.مرکز تحقبقات ایران خودرو با داشتن مجهزترین و قوی ترین مجموعه نرم افزار و سخت افزار تخصصی صنایع خودروسازی در خاورمیانه قادر به پیاده سازی کامل پروژه های طراحی در سیستمهای طراحی، تولید و مهندسی به کمک کامپیوتر است.حضور سخت افزار و نرم افزار قوی در یک شبکه کامپیوتری وسیع به همراهان طراحان مجرب سبب می شود که بتوان طرح را در کوتاهترین زمان ممکن و با حداقل مشکلات فنی به اتمام رساند.شبیه سازی کامپیوتری یکی از ابزارهای قوی برای فراهم ساختن یک نمایش مجازی از چگونگی کارکرد یک طرح تحت شرایط مختلف می باشد. برای انجام این مهم مرکز تحقیقات ایران خودرو دارای پرسنل متخصص ،مجرب و آخرین فن آوریهای نرم افزاری می باشد. نرم افزارهای کامپیوتردر مواردی چون:
تحلیل ساختاری، دوام وعمرمفید، تصادفات، جریان مایعات در داخل وخارج خودرو، دینامیک سیستم تعلیق و فرمان، ارتعاشات ونیز روندهای تولید بعنوان ابزاری در دست طراحان در مرکز تحفیقات به یافتن راه حلهای بهینه به ایشان یاری می نماید.
نمونه سازی:
علاوه بر شبیه سازی در عالم مجازی و ارزیابیهای محاسباتی طرح، مدلهایی با کیفیتی شبیه به نمونه نهایی بایستی آماده شوند تا بصورت فیزیکی و قابل لمس مورد بررسی قرار گیرند.مرکز تحقیقات ایران خودرو در این زمینه هم از داشتن کاملترین و جدیدترین مجموعه تجهیزات برای نمونه سازی سریع سود می برد.در اینجا متخصصین وتکنسینهای آموزش دیده جهت تهیه نمونه هایی از قطعات فلزی و پلاستیکی خودرو فعالیت می نمایند.استفاده از فن آوریهایی نظیر برش لیزری، نمونه سازی سریع و ماشین کاری CNC از دیگر قابلیتهای مرکز تحقیقات ایران خودرو محسوب می گردد. در عین حال برخورداری ازکارگاههای مونتاژ مجهز، ساخت خودروهای نمونه برای آزمونهای مختلف را امکان پذیر ساخته است.در حین آخرین مراحل طراحی بایستی از انطباق محصول با تمامی نیازهای ابتدایی و تعاریف اولیه که از محصول داشتیم اطمینان حاصل شود. این مرکز با استفاده از تجهیزات مدرن خود قادر است بخش عمده ای از این آزمایشات را به انجام رساند. برای آزمونها وموارد تخصصی دیگر از مراکز معتبر تست در نقاط دیگر دنیا کمک گرفته میشود.برای تقویت اعتبار محصولات خود در بازارهای جهانی، مرکز نحقیقات ایران خودرو قابلیت اطمینان محصولات خود را با اخذ مدرک تأیید از مراکز استاندارد ایرانی و جهانی تأمین می نماید. این مرکز همچنین پیاده سازی مناسب و صحیح فرآیند طراحی خود را از طریق پشتیبانی و بهره گیری از سیستمهای مدیریت کیفیت تضمین می نماید.
تضمین کیفیت:
این مرکز با داشتن مدرک ISO 9001 وبهره گیری از اخرین فنون مدیریت کیفیت جهت پیاده سازی دقیق، بهنگام و مؤثر خواسته ها و برآوردن رضایت واعتماد مشتری گام بر می دارد. همچنین بعنوان مسئول تحقیقات و نوآوری در کارخانه ایران خودرو، مرکز تحقیقات همواره ملاحظات زیست محیطی را در تمامی مراحل طراحی خودرو بعنوان یک الزام برای نیل به تولید محصولات سبز در نظر قرارمی دهد.
پروژه:
در مراکز تحقیقات ایران خودرو همواره تعدادی پروژه با موضوع طراحی محصولات یا تحقیقات در زمینه های جدید وفن آوریهای نوین در صنعت خودرو در حال انجام است.این پروژه ها معمولاً بطور متوازی با دیگر واحدها در یک ساختار هم سطح و بر اساس اصول از پیش تعیین شده طراحی و توسعه محصولات تحت نظارت مدیران پروژه ها فعالیت می نماید.
سیستمهای پشتیبانی:
فرآیند طراحی خودرو بخاطر داشتن وسعت وپیچیدگی ذاتی در درون خود همواره نیازمند روشها و ابزاری است که به پیاده سازی آن در یک روال کنترل شده، سریع و دقیق با حداقل اتلاف منابع یاری می نماید.در مرکز تحقیقات ایران خودرو، آرشیو و کتابخانه فنی بعنوان منابع اطلاعاتی و ورودی-خروجی سایت، پایگاه های اطلاعاتی بعنوان بستری برای جریان مداوم اطلاعات بین گروه ها، کنترل پروژه بعنوان بازوی هدایت وکنترل اجرا کنندگان پروژه ویک شبکه عظیم کامپیوتری برای اتصال سیستمهای مکانیزه، همه و همه مسئولیت پشتیبانی را بر عهده دارند.
...
55 صفحه فایل Word
سنجش تأثیر اجرای سیستم پنج اس (5S) بر بهرهوری شرکتهای تحت پوشش ایران خودرو
| دسته بندی | صنایع |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 184 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 258 |
پروژة پایانی دورة کارشناسی رشتة مهندسی صنایع
چکیده:
امروزه بهرهوری مفهومی بحث‌انگیز و موضوعی باب روز است که در کتابها، مجلات و مقالات و روزنامه‌ها دائماً به چشم می‌خورد. مورد استفاده آن وقتی است که هدف، ایجاد بهبود در ارائه کالا و خدمات باشد و ساده‌ترین رابطه تعریف شده برای آن نسبت به محصول نهایی (ستاده) با وسایل به کار رفته برای تولید آن (داده‌ها) است.
فن خانه تکانی صنعتی، آراستگی، هفت سین صنعتی. پنج‌اس و یا پنج ت (که با هر عنوانی نامیده شود، ماهیتاً تفاوتی نخواهند کرد.) که از اساسی‌ترین شیوه‌های بهبود بهرهوری است که اخیراً در کشور ما از کارخانه‌های ژاپنی الگوبرداری شده است و ژاپنی‌ها پس از جنگ جهانی دوم آن را از فرهنگ صنعتی آمریکا اقتباس کرده‌اند. اما با فرهنگ ملی و سنتی خود ممزوج نموده و پدیده‌ای بومی از آن پدید آورده‌اند که در تمامی صنایع‌شان به کار گرفته میشود.
به طور مختصر این اصول عبارتند از:
1- سوا کردن و تفکیک وسایل ضروری کار از غیرضروری‌ها (ساماندهی) 2- سرو سامان دادن و مرتب چیدن وسایل ضروری (نظم و ترتیب) 3- سپیدی و پاکیزگی محیط کار (نظافت) 4- سلامتی، بهداشت و ایمنی در محیط کار (استانداردسازی) 5- سازمان یافتگی و انضباط کاری(انضباط)
در برخی واحدهای تولیدی اصول ششم و هفتمی که عبارتند از :
6- سخت کوشی و با تمام نیرو کار کردن و 7- سماجت در انجام کارهای خوب برای تبدیل آن به عادت. به پنج اصل سابق افزوده و به کار گرفته میشود.
ادعا میشود در سیستمهایی که مدیریت کیفیت جامع (TQM) را اعمال نموده‌اند. اجرای فن «پنج اس» بهترین راه برای ارتقاء بهرهوری است. اجرای این تکنیک می‌تواند مدیران را در بکارگیری فنون مدیریت نوین مانند مدیریت دیداری Visual Management، عملیات بهبود مستمر یا کایزن KAIZEN برچسب قرمز Red Tug سیستم پیشنهادات Suggestion System و سیستم هدف گذاری هوشین C&J system یاری دهد.
صنایع خودروسازی کشور امروزه بالاترین درصد نقدینگی را در قیاس با سایر صنایع به خود جذب می‌کند. لذا تولید به صرفه، بهرهوری و سودآور بودن آن هم برای این صنعت و هم برای افتصاد کشور اهمیت بالایی دارد.
گروه صنعتی ایران خودرو به عنوان اولین سازندة اتومبیل در کشور موسسه‌ای که در حال حاضر دو سوم از تولید اتومبیل و بازار داخل کشور آنرا به خود اختصاص داده است، از سال 1373 با استقرار گروه جدید مدیریتی، توجه خاصی به فنون امروزی مدیریت و رویکردهای ارتقاء بهرهوری مبذول داشته است. در این راستا از سال 1375 فن 5S را در کارنجات تحت پوشش خود به اجرا درآورده که نتایج چشمگیری هم از بکارگیری این سیستم، عاید این شرکت شده است.
در گوشه و کنار صنایع ما مدیران و واحدهایی هستند که با هدف توسعه، بهبود و بهرهوری، سیستم 5S و با دیگر رویکردهای نوین مدیریت را در کارگاه و کارخانه خود اجرا می‌کنند. اما ایران خودرو به عنوان شرکتی بزرگ و موفق در بین شرکتهای ایرانی، توانسته نتایج بهتر و دلگرم کننده‌تری از اجرای این سیستم کسب کند.
تصور ما از واحدهای صنعتی یک محیط روغنی ، چرب و کثیف با فضایی مملو از دوده. براده فلزات و دیگر آلودگی‌هاست. امادر کارخانه‌هایی که به طور موفق این سیستم را اجرا کرده اند، چنین چیزی به چشم نمی‌خورد و به کارگیری اصطلاح کارخانه‌هایی که به طور موفق این سیستم را اجرا کرده‌اند، چنین چیزی به چشم نمی‌خورد و به کارگیری اصطلاح کارخانه‌های اتاق نشیمن برای آنها دور از واقعیت نیست.
به اعتقاد من، ما ایرانیان ذاتاً مردمی پاکیزه هستیم و آنچه باید متوجه آن باشیم صنعتی کردن این مفاهیم ملی/ مذهبی و از خانه به کارخانه بردن آنهاست، تا خود را باور کنیم و دریابیم هیچکدام از این اس‌ها واقعاً مطلب جدید و بدیعی نیستند.
در استفاده از این رویکرد، آموزش و فرهنگ‌سازی اولین عامل مهم محسوب میشود، چون «انسان با کیفیت، محصول با کیفیت تولید می‌کند.» و در کارخانه‌هایی که خط تولید وجود دارد هر ایستگاه یا واحد تولیدی، ایستگاه قبلی است. به کارگیری سیستم 5S می‌تواند موجب بالارفتن روحیة کارکنان و علاقمندی آنها به کار، بهبود ایمنی، کاهش آلودگی محیط کار، کاهش نرخ خرابی ماشین آلات و دستگاهها، بهبود روش کنترل مدیریتی، کمک مشارکت جمعی و تقویت خود کنترلی همه کارکنان و در یک کلمه افزایش بهرهوری می‌باشد.
کلمات کلیدی مورد استفاده در این پژوهش عبارتند از:
بهرهوری. 5S پنج اس. ساماندهی، نظم و ترتیب، پاکیزه‌سازی، استاندارد سازی و انضباط
1-1 مقدمه:
در روند پرشتاب توسعة اقتصادی، توجه به بهبود در مؤسسات تولیدی و اقتصادی رو به فزونی است و هر تشکلی که خواهان ادامة حیات و حضور در عرصه‌های رقابتی باشد ناگزیر از برنامه‌ریزی برای بهبود مستمر بهرهوری است. به تبع این امر، درک صحیح نیازها، استقرار و ایجاد سیستم‌ها و استفاده بهینه مداوم از آنها، سه گام اصلی در تحقق اولیه بهبود بهره‌برداری بهینه و استفاده صحیح از امکانات و توانایی‌های موجود است.
رسالت خطیر مدیریت به عنوان در اختیار دارندة اصلی منابع، به اجرا درآوردن مراحل علمی بهبود است. در قدم اولیه آموزش مفاهیم علمی و کارشناسی متناسب با نیازها به طور یکپارچه به عنوان اصل اول و مهم این برنامه‌ریزی تلقی میشود و در حقیقت می‌توان آن را به عنوان حلقة مفقوده‌ای در نظر گرفت که نقشی کلیدی ایفا می‌کند و از عمده‌ترین ابزارهای مورد نیاز برای هدایت امر بهبود بهرهوری در مجاری صحیح است.
علی الاصول وظیفه سخت سازگار کردن شرایط مجموعه کاری با امکانات و محدودیت‌های درونی و بیرونی به عهده مدیریت است و او باید خواهان دستیابی به بهترین شکل بهره‌برداری از منابع و کنترل مصرف باشد. بنابراین فراگیری صحیح مفاهیم بهرهوری و تکمیل سطح آن می‌تواند به توسعة بینش و دانش مدیران حال و آینده یاری رساند و با تجدید قوای ذهنی، خونی تازه در رگهای مجموعه جاری سازد. طبق بررسی‌های به عمل آمده 75 درصد راه‌حل‌ها در به کارگیری هر یک از عوامل: سرمایه، کار، مواد اولیه و فن‌آوری به مدیریت برمی‌گردد؛ چرا که اگر به طور مدیریت برای استقرار استاندارد توجیه شده و بینش داشته باشد. 85 درصد کار انجام گرفته است. [1]
آگاهی و بینش مدیراین در سطوح مختلف به کمک آموزش فراگیر و منسجم مفاهیم بهرهوری بطور جامع ارتقاء می‌یابد و به تبع آن، شفافیت ذهنیت ها حاصل می شود. فنون جدید و طرح‌های نو، بهبود بهرهوری، کیفیت و … نمی‌توانند بدون اطلاعات نوین تداومی مستمر داشته باشند.
2-1 بیان ضرورت تحقیق:
هر شرکت برای حرکت در جهت بهبود بهرهوری و کیفیت، ناگزیر باید به اقداماتی اساسی دست زند. یکی از این اقدامام پنج اس می‌باشد، یعنی فعالتیهایی که هدف از آنها مرتب کردن، پاکیزه ساختن و سامان دادن محل کار و ایجاد و حفظ شرایط استاندارد و انضباط لازم برای انجام بهینة کارهاست.
نام پنج‌اس از اولین حروف واژه‌های ژاپنی سازمانهای (سئی ری Sein) نظم و ترتیب (سئی تون Seiton)، پاکیزه سازی (سئی سو Seiso)، استاندارد سازی (سئی کتسو Seiketsu) و انضباط (شیتسوکه Shitsuke) گرفته شده است. به کارگیری این پنج‌اس در تمامی سطوح شرکت می‌تواند نتایجی بسیار چشمگیر به همراه داشته باشد که از آن جمله می‌توان به پیشگیری از حوادث، کاهش میزان وقفة کاری، تقویت کنترل عملی فرآیندها و ایجاد جوی سالمتر در محیط کار اشاره نمود.
نکته قابل ذکر این است که می توان روشهایی چون سیستم پیشنهادات (SS) ، داویر کنترل کیفیت (QCC ، مدیریت کیفیت جامع (TQM) را از جمله روشهای ارتقا دهنده بهرهوری به شمار آورد.[2] تجربه نشان داده است که به منظور اجرای موفق روشهای مذکور بهتراست ابتدا روش پنج‌اس اجرا شود.
لازم به توضیح است که به منظور اجرای صحیح روش پنج‌اس مشارکت تمام کارکنان لازم است و می‌توان گفت فعالیت پنج‌اس بین مدیران و کارکنان مشترک است.
...
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول..................................... 1
1-1- مقدمه................................ 2
2-1- بیان ضرورت تحقیق...................... 3
3-1- موضوع تحقیق........................... 5
4-1- بهرهوری در ایران...................... 6
5-1- لزوم توجه به بهرهوری در ایران......... 7
6-1- سازمان بهرهوری ملی ایران.............. 8
7-1- بهرهوری در صنایع کشور و صنعت خودرو.... 9
8-1- شواهد پایین بودن بهرهوری در ایران و نازل بودن اکثر عوامل مرتبط با پنج‌اس.............................................. 10
9-1- تاریخچه پنج‌اس......................... 11
10-1- اهمیت موضوع تحقیق..................... 12
11-1- نوع تحقیق............................ 13
12-1- قلمرو تحقیق.......................... 14
13-1- فرضیات تحقیق......................... 15
14-1- تعریف متغیر مستقل و وابسته........... 15
15-1- واژه های کلیدی مورد استفاده......... 16
فصل دوم..................................... 17
1-2- بهرهوری به عنوان یک نظریه جامع........ 18
2-2- مفهوم عام بهرهوری..................... 18
3-2- مولفه های بهرهوری..................... 20
4-2- اهمیت موضوع........................... 24
5-2- تاریخچه بهرهوری........................ 26
6-2- روشهای ارتقاء بهرهوری................. 33
1-6-2- الگوی ماهواره‌ای.................. 33
2-6-2- سیستم (PRICE)...................... 34
3-6-2- مدل وروم (Vroom)................... 39
عنوان صفحه
7-2- شیوه های تحلیل بهرهوری................. 40
8-2- فنون بهبود بهرهوری..................... 40
1-8-2- بهبود بهرهوری ارزش افزوده از طریق مدیریت مالی 43
2-8-2- رویکرد سینک کیفیت در بهرهوری Sink... 44
3-8-2- چرخه بهرهوری...................... 46
4-8-2- روش نظام مند در بهبود بهرهوری (Systematic) 47
5-8-2- دوایر بهبود بهرهوری (PIC)............ 52
9-2- راهبردهای بهرهوری...................... 58
1-9-2- راهبرد تحول و نوآوری............... 58
2-9-2- راهبرد بهبود....................... 59
10-2- عوامل موثر بر بهرهوری................ 61
1-10-2- عوامل مطرح شده توسط سومانس (Sumanth-1989) 61
2-10-2- عوامل مطرح شده توسط پروکپنکو (Prokopenko-1987) 62
11-2- عوامل موثر بر بهرهوری یک سازمان...... 63
12-2- اندازه گیری بهرهوری................... 67
1-12-2- اندازه گیری بهرهوری کل............ 70
2-12-2- اندازه گیری بهرهوری عامل سرمایه... 72
3-12-2- اندازه گیری بهرهوری عامل کار...... 74
13-2- اثر نوآوری بر بهرهوری................ 75
14-2- فرهنگ بهرهوری ملی و سازمانی.......... 78
15-2- مشخصات حرکت بهرهوری.................. 80
16-2- مشکلات بهرهوری........................ 81
17-2- سیستم پنج‌اس......................... 82
1-17-2- تحول پنج‌اس....................... 84
2-17-2- مفهوم پنج‌اس..................... 86
3-17-2- پنج‌اس کاربردی................... 96
4-17-2- درک درست برای درک درست پنج‌اس باید به موارد ذیل توجه شود 96
عنوان صفحه
5-17-2- تکنیکهای کاربردی در پنج‌اس....... 98
6-17-2- فعالیتهای جامع و بهم پیوسته...... 100
7-17-2- فواید اجرای پنج‌اس............... 100
8-17-2- روش عملی اجرای پنج‌اس............ 101
9-17-2- نکات مهم و اساسی اجرای پنج‌اس.... 103
18-2- هفت سین صنعتی......................... 104
19-2- پنج‌اس یا «پنج ت»؟................... 111
20-2- تاریخچه بهرهوری در ایران خودرو........ 112
1-20-2- نحوه اجرای سیستم پنج‌اس در ایران خودرو (دستورالعمل) 115
2-20-2- سلسله مراتب..................... 118
3-20-2- ملاحظات در خط کشی محل ورود و خروج کالا و پرسنل 119
4-20-2- استفاده از دستورالعمل برچسب قرمز (Red Tag) 121
5-20-2- سیستم هدفگذاری هوشین............. 128
6-20-2- سیستم پیشنهادات (SS).............. 131
7-20-2- سیستم T.T.ROOM................... 132
8-20-2- اهداف و رسالتها................. 133
21-2- توسعه بهرهوری در ساپکو............... 134
22-2- کمی راجع به شرکت ایساکو............. 140
فصل سوم..................................... 141
1-3- مقدمه................................ 142
2-3- روش تحقیق پژوهش حاضر.................. 142
3-3- تعریف جامعه.......................... 143
4-3- آشنایی با جامعه آماری................ 144
1-4-3- تاریخچه ایران خودرو............... 144
2-4-3- نحوه نمونه گیری و انتخاب شرکتهای مورد نظر 146
5-3- حجم نمونه و روش نمونه گیری.............. 149
6-3- ابزار جمع آوری داده‌ها................. 150
عنوان صفحه
7-3- پرسشنامه............................. 150
8-3- روشهای آماری مورد استفاد جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها 152
9-3- مراحل آزمون تحلیل واریانس............. 153
10-3- همبستگی.............................. 154
11-3- بررسی اعتبار ابزار سنجش............. 155
12-3- روایی ابزار سنجش.................... 155
فصل چهارم................................... 157
1-4- نتایج آزمون تحلیل رگرسیون............. 158
1-1-4- آزمون فرضیه اصلی................. 158
2-1-4- آزمون فرضیه های فرعی 1 تا 5...... 160
3-4- نتایج ضمنی تحقیق....................... 161
4-4- آزمون تحلیل واریانس فریدمن............ 163
5-4- بررسی همبستگی بین اجزاء سیستم 5S و بهرهوری 164
فصل پنجم.................................... 165
1-5- نتایج بدست آمده........................ 166
2-5- پیشنهادها.............................. 168
258 صفحه فایل Word
5 صفحه فهرست
3 صفحه چکیده